تاريخ : چهارشنبه ۸ خرداد ۱۳٩٢ | ۱:٠٧ ‎ب.ظ | نویسنده : افسانه جوانشیر

کلید طلایی در دست معلمین موفق

کاربرد راه‌های آموزشی و رفتاری معلمان یکی از

مهم‌ترین اصول بنیادی کلاس درس به شمار می‌رود ...

کلاس درس پیش از آنکه نیازمند وسایل و تجهیزات

آموزشی باشد به یک راهنما و هدایت‌گر احتیاج دارد.

فرقی نمی‌کند دانش‌آموزان در کدام مقطع تحصیلی قرار

دارند آنچه پیش از هر چیز برایشان لازم است اینکه

الگویی موفق برای رفتارهای خود در سر کلاس درس

داشته باشند و نظم و انضباط فکری و اجتماعی را از وی

بیاموزند.

کاربرد راه‌های آموزشی و رفتاری معلمان یکی از

مهم‌ترین اصول بنیادی کلاس درس به شمار می‌رود ...


کلاس درس پیش از آنکه نیازمند وسایل و تجهیزات

آموزشی باشد به یک راهنما و هدایت‌گر احتیاج دارد.

فرقی نمی‌کند دانش‌آموزان در کدام مقطع تحصیلی قرار

دارند آنچه پیش از هر چیز برایشان لازم است اینکه

الگویی موفق برای رفتارهای خود در سر کلاس درس

داشته باشند و نظم و انضباط فکری و اجتماعی را از وی

بیاموزند.


برخی معلمان تصور می‌کنند این الگو باید از خود

دانش‌آموزان باشد و او بهترین، درسخوان‌ترین و

باانضباط‌ترین دانش‌آموز را سر گروه کلاس قرار می‌دهد.

هر چند الگو در شکل‌گیری رفتار سایرین تأثیر دارد اما

واقعیت این است که دانش‌آموزان از معلم کلاس بیشتر

از هر کس دیگری تأثیرپذیری دارند. به طوری که تجربه

نشان داده دانش‌آموزان پس از مدتی حتی رفتار، گفتار و

لحن معلم را الگوی ذهنی خود قرار داده و تقلید می‌کنند.

************
بنابراین موفقیت معلم سرکلاس درس یک اصل بنیادی

است و توجه همه معلمان به کاربرد راه‌های آموزشی و

رفتاری مؤثر باید در درجه اول اهمیت قرار بگیرد. از این رو

روانشناسان آموزشی و پرورشی فاکتورهای متعددی را

برای رفتار معلم موفق در کلاس درس برشمرده‌اند که

توجه به 4 فاکتور اساسی اهمیت زیادی دارد.


پرهیز از کلاس خشک و بی‌روح


ارتباط اولیه، تعیین‌کننده رفتارهای بعدی در آینده است.

دانش‌آموزانی که برای روزهای اول در سر کلاس درس

حاضر می‌شوند و با معلم کلاس آشنایی از پیش تعیین

شده‌ای‌ ندارند معمولاً سعی می‌کنند نوع شخصیت و

ویژگی رفتاری و اجتماعی معلمشان را با مشاهده

نخستین برخوردها و رفتارها ذهنی‌سازی کنند.


بنابراین توصیه علم روانشناسی تربیتی بر این است که

معلم در نخستین قرار ملاقات با دانش‌آموزان رفتاری

کاملاً خشک و بی‌روح نداشته باشد. البته این به آن معنا

نیست که معلم رفتارهای خود را سانسور کند، بلکه او

باید تمام تلاش خود را داشته باشد تا مطابق با اصول

روانشناسی و ارتباطی رفتار کند.


از این رو تزریق کمی شوخی و خنده سر کلاس درس چه

در روزهای اول و چه روزهای بعدی دو فایده اساسی

دارد.
یکی آنکه تنش و اضطراب مخرب و کاهنده توجه و دقت

را از بین برده و دانش‌آموز با آرامش خاطر بیشتری به

درس گوش داده و به تکالیفش می‌پردازد و دیگر آنکه

معلم انرژی روانی‌اش را طی روز از دست نداده و خلق

شاد‌تر و انرژی بیشتری برای ارائه دروس در کلاس درس

دارد.


البته خنده و شوخی باید در فواصلی اتفاق بیفتد که معلم

احساس کند دانش‌آموزان از حالت یکنواختی درس و

کلاس بخصوص درس‌هایی مثل ریاضی، علوم، فیزیک،

شیمی و... رنج می‌برند و بهتر است با یک استراحت اندک

انرژی از دست رفته کلاس را دوباره بازگرداند.


انتظارات متعالی معلم


وقتی بحث انتظارات بالای معلم پیش می‌آید ذهنیت

غالب افراد به سمت انتظارات دور از ذهن و فراتر از توان

دانش‌آموز پیش می‌رود. در حالی که بحث انتظار متعالی

به این نکته می‌پردازد که معلم با انتظار ارائه دروس و

انجام تکالیف از سوی دانش‌آموز سعی در ارتقای

رفتاری، فکری و تحصیلی از او دارد.


بنابراین یک معلم مؤثر باید انتظارات بجا و در حد اعلایی از

دانش‌آموزان خود داشته باشد تا میل و رغبت

دانش‌آموزان را برای انجام تکالیف و کسب بهترین رتبه و

درجه برانگیزد. زیرا اگر معلم انتظارات ناچیز و بی‌اهمیتی

از دانش‌آموزانش داشته باشد آنها نیز تلاش کمتری برای

کسب موفقیت می‌کنند.


بنابراین معلم باید تلاش کند تا دانش‌آموزان را به سطحی

برساند که آنها برای رسیدن به سطح انتظار معلم نهایت

تلاش خود را به‌کار گیرند. البته دادن حس اعتماد و تقویت

قوای فکری آنها نکته حساسی است که تنها از عهده یک

معلم کاردان برمی‌آید.


سازگاری با شرایط کلاس


در نگاه اول باور همه بر این است که این دانش‌آموز است

که می‌بایست با شرایط کلاس وفق پیدا کرده و سازگار

شود. اما تجربه نشان داده است سازگاری معلم با

شرایط کلاس و سطح دانش‌آموزان است که سازگاری

محصلان را نیز افزایش می‌دهد. بنابراین انتظار می‌رود

معلم طی یک یا دو هفته نخست کاملاً با شرایط کلاس

درس انطباق پیدا کرده باشد.


در غیر این صورت باید از تکنیک‌های روانشناسی استفاده

کند تا با کلاس درس سازگارتر شود و یا با یک مشاور

مشکلات پیش رو را در میان بگذارد. زیرا سازگاری معلم

در کلاس درس باعث می‌شود تا دانش‌آموزان هنگام

یادگیری مطالب احساس امنیت بیشتری کرده و معلم را

موافق با جریان کلاس درس دریابند. معلم هر روز باید

بداند دانش‌آموزان از او چه انتظاری دارند. البته پیش‌بینی

انتظارات دانش‌آموزان قبل از آغاز درس کار دشواری

است ولی معلمی که تمام سطوح کلاس و زوایای آن را

در دست دارد سازگاری هر روزه با خواسته‌های

دانش‌آموزان برایش کار سختی نیست. در چنین

شرایطی است که دانش‌آموزان با محیط آموزشی وفق

پیدا کرده و در یادگیری موفق‌ترند. آنچه بیش از هر چیز

دانش‌آموزان را در شرایط آموزشی آزار می‌دهد تغییر

قوانین هر روزه کلاس است. معلمانی که نمی‌توانند خود

را با شرایط کلاس درس و دانش‌آموزان سازگار کنند دائماً

در حال تغییر قوانین هستند.


انعطاف‌پذیری در قوانین وضع شده


یکی از معیارهای موفقیت معلم در این است که کلاس

درس را بطور قانونمند، هدایت و راهبری کند. بنابراین

معلم‌هایی که هدف خاصی را در کلاس دنبال نکرده و یا

قوانین مشخصی برای انجام کارها در کلاس ندارند سطح

استرس و تنش کلاس را بطور ناخواسته بالا می‌برند. زیرا

این قبیل معلم‌ها هر روز با قوانینی جدید کلاس را شروع

کرده و دانش‌آموزان را دچار سردرگمی می‌کنند. البته

سردرگمی دانش‌آموز در کلاس وقتی شدت پیدا می‌کند

که معلم قوانینی را وضع کرده باشد و هیچ‌گونه تغییری

مطابق با شرایط کلاس، درس و دانش‌آموزان، در آن

ایجاد نکرده باشد.


از این رو تنها وضع قوانین برای کلاس درس کافی نیست،

بلکه معلم باید تدبیر کافی بکار گرفته و قوانین را مطابق

با شرایط مکانی و زمانی دانش‌آموزان به طور مناسبی

تغییر دهد. در این صورت سطح استرس دانش‌آموزان

پائین آمده و احساس رضایت آنها از کلاس و درس بالاتر

می‌رود در نتیجه رغبت بیشتری برای یادگیری بدست

خواهند آورد.




  • علمی
  • سیستان منت
  • کارت شارژ همراه اول